Ներածություն
Բնական քարը շարունակում է մնալ ճարտարապետության և շինարարության մեջ ամենապահանջված նյութերից մեկը։ Տարբեր տարբերակների մեջ հատկապես հաճախ համեմատվում են տրավերտինը և գրանիտը։
Այս երկու նյութերն էլ ունեն բարձր ամրություն և երկար ծառայության ժամկետ, սակայն դրանց հատկությունները, արտաքին տեսքը և կիրառման ոլորտները զգալիորեն տարբերվում են։
Ճիշտ ընտրություն կատարելու համար կարևոր է հասկանալ այս երկու տեսակի քարերի հիմնական տարբերությունները։
Քարի ծագումը
Տրավերտինի և գրանիտի հիմնական տարբերությունը նրանց երկրաբանական ծագումն է։
Տրավերտինը նստվածքային քար է, որը ձևավորվում է կալցիումի կարբոնատից՝ հանքային աղբյուրներում։ Նրա կառուցվածքը ձևավորվում է աստիճանաբար՝ բնական պայմաններում հանքանյութերի նստեցման արդյունքում։
Գրանիտը մագմատիկ ապար է, որը առաջանում է հալված մագմայի սառեցման արդյունքում՝ երկրի ընդերքի խորքում։ Այդ պատճառով գրանիտը ունի ավելի բյուրեղային և խիտ կառուցվածք։
Այս տարբերությունը ազդում է քարի բազմաթիվ տեխնիկական հատկանիշների վրա։
Արտաքին տեսք և ճարտարապետական արտահայտչականություն
Տրավերտինը հայտնի է իր փափուկ բնական հյուսվածքով և տաք գունային գամայով։
Սովորաբար հանդիպող երանգներն են՝
-
բեժ
-
կրեմագույն
-
ավազագույն
-
բաց շագանակագույն
Այս հատկությունների շնորհիվ տրավերտինը լայնորեն օգտագործվում է ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից ճարտարապետության մեջ։
Գրանիտը, հակառակը, ունի հատիկավոր բյուրեղային կառուցվածք և ավելի սառը գունային գամա։ Հաճախ հանդիպում են՝
-
մոխրագույն
-
սև
-
կարմիր
-
մուգ կանաչ երանգներ
Գրանիտը շենքերին տալիս է ավելի խիստ և զանգվածային տեսք։
Քաշ և կառուցվածքի վրա ծանրաբեռնվածություն
Տրավերտինը ունի ավելի փոքր խտություն, քան գրանիտը։ Սա դարձնում է այն ավելի թեթև նյութ, ինչի շնորհիվ նվազում է ճակատային կառուցվածքների և շենքի հիմքի վրա ընկնող ծանրաբեռնվածությունը։
Գրանիտը զգալիորեն ավելի ծանր է, ուստի դրա կիրառման դեպքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել կրող կառուցվածքների վրա լրացուցիչ ծանրաբեռնվածությունը։
Մշակում և ճարտարապետական տարրեր
Տրավերտինը ավելի հեշտ է ենթարկվում մշակման։ Սա հնարավորություն է տալիս պատրաստել՝
-
սյուներ
-
քիվեր
-
դեկորատիվ պանելներ
-
բարդ ճարտարապետական ձևեր
Գրանիտը զգալիորեն ավելի կարծր է, այդ պատճառով դրա մշակումը պահանջում է ավելի հզոր սարքավորում և ավելի երկար ժամանակ։ Բարդ դետալների արտադրությունը գրանիտից սովորաբար ավելի թանկ է։
Ջերմաստիճանի փոփոխությունների նկատմամբ վարքագիծ
Երկու նյութերն էլ լավ են դիմանում արտաքին կլիմայական պայմաններին, սակայն տարբեր կերպ են արձագանքում ջերմաստիճանի փոփոխություններին։
Տրավերտինը իր կառուցվածքի շնորհիվ կարող է մեղմել փոքր ջերմային ընդարձակությունները, ինչը դրական ազդեցություն ունի ճակատային երեսապատումների երկարակեցության վրա։
Գրանիտը ունի բարձր խտություն և մեխանիկական դիմադրություն, սակայն ջերմաստիճանի կտրուկ փոփոխությունների դեպքում կարող է պահանջել ավելի խիստ մոնտաժային տեխնոլոգիաների պահպանում։
Կիրառման ոլորտներ
Քանի որ տրավերտինը և գրանիտը ունեն տարբեր հատկություններ, դրանք հաճախ օգտագործվում են տարբեր նախագծերում։
Տրավերտինը հաճախ կիրառվում է՝
-
շենքերի ճակատների երեսապատման համար
-
ճարտարապետական տարրերի համար
-
ինտերիերներում
-
դեկորատիվ պանելներում
Գրանիտը ավելի հաճախ օգտագործվում է՝
-
սալահատակման և մայթերի համար
-
աստիճանների համար
-
բարձր ծանրաբեռնվածություն ունեցող հատակների համար
-
քաղաքային բարեկարգման նախագծերում
Տնտեսական գործոն
Քարի արժեքը կախված է բազմաթիվ գործոններից՝ հանքավայրից, մշակման եղանակից և սալերի ձևաչափից։
Ճարտարապետական ճակատներում տրավերտինը հաճախ ավելի տնտեսապես արդյունավետ լուծում է, հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ են մեծ քանակությամբ դեկորատիվ տարրեր։
Գրանիտը կարող է ավելի թանկ լինել ինչպես նյութի արժեքով, այնպես էլ մշակման և տեղադրման ծախսերով։
Եզրակացություն
Եվ տրավերտինը, և գրանիտը հուսալի բնական քարեր են, սակայն դրանց կիրառությունը տարբեր է։
Տրավերտինը ավելի հարմար է՝
-
ճակատային ճարտարապետության համար
-
դեկորատիվ տարրերի համար
-
արտահայտիչ բնական հյուսվածքով նախագծերի համար
Գրանիտը առավել նպատակահարմար է՝
-
բարձր մեխանիկական ծանրաբեռնվածություն ունեցող գոտիների համար
-
արտաքին սալահատակների համար
-
ինժեներական կառուցվածքների համար
Այս նյութերի միջև ընտրությունը կախված է նախագծի խնդիրներից, ճարտարապետական ոճից և տեխնիկական պահանջներից։
Հեղինակ՝ VEKS — տրավերտինի արտադրող ընկերություն Հայաստանից
Գործունեության ուղղություն՝ բնական քարի արդյունահանում, մշակում և արտահանում։